HISTORIEK  HISTORIQUE  HISTORIC

 

 

H

 

 

 

 

 

                                                                                                                                                                             

                                             

 

"Quite frankly, I prefer a cold beer!"

Om half zeven in de ochtend, ten anker in de baai van Freetown in Sierra Leone, was dit wel een frisse verrassing te noemen uit de mond van een Engelse loods. Deze morgen was de derde dag over en weer; overdag lossen en 's nachts ten anker met een gewapende escorte aan boord. Even voor achten was het anker op en met een langgerekte stuurboordzwaai meerde de Montenaken af aan de Queen Elisabeth II kaai, een geschenk van de oude koloniale macht en overigens het enige bouwwerk in de hele haven de naam kade waardig. De gangway ging op de kade en het peloton soldaten werd afgelost. Het nieuwe contingent zag er nog exotischer uit dan het vorige. Een mikmak van kaki en camouflage kledij, een mengelmoes van bewapening, oude en jonge krijgers door elkaar. De veiligheid leek verzekerd, want het gevaar voor overvallen en piraterij was in dit doodarme land alom tegenwoordig.

Luiken 2 en 3 werden geopend en de dokwerkers gingen voor de derde opeenvolgende dag het restant van de 450 ton lading met bestemming Sierra Leone lossen: auto's, chemicaliën, melkpoeder, staal en machineonderdelen. Rond de klok van tien uur dreven donkere onweerswolken vanuit het westen landinwaarts. Het zwarte gordijn verduisterde de zon en schoof onheilspellend de baai in. De luiken werden in ijltempo afgesloten en iedereen zocht een schuilplek voor de naderende tropische zondvloed. De regenbui ving aan met een luide knal en ogenblikkelijk viel het water met bakken uit de hemel. Alle leven verdween van de aardbol onder alles wat maar enigszins beschutting bood. De beste uitkijkpost bleek de brug te zijn. Een prima zicht op het dek achter glas en bovendien lag er nog wat kaartwerk te doen. Het onweer raasde in onverminderde hevigheid verder. Het schip, de kaai en de rest van de wereld leken wel uitgestorven .... Of toch niet! In de neergutsende regen renden tussen het mangat van luik 2 en de scheepszijde langs de waterkant onophoudelijk figuurtjes over en weer. Als mieren sleurden de doorweekte mannetjes blikken trommels met melkpoeder aan die met een zwier in klaarliggende prauwen langszij het schip terecht kwamen. De lange smalle vaartuigjes werden door een peddelaar in positie gehouden tegen de stroom in, terwijl een ander bemanningslid de blikken opving en stapelde. lk gaf een lange aangehouden stoot op de scheepsfluit. Dit kabaal deed de activiteiten aan dek van aard veranderen. De piraten renden als bezeten over dek, sprongen over de verschansing en klauterden één voor één in de prauwen. Het peloton soldaten dat stond te schuilen voor de regen kwam het dek opgerend en verspreidde zich in waaiervorm over het dek, terwijl de sergeant met veel lawaai en gebaren een boodschap doorzond in zijn draagbare radio. In geen tijd waren de dieven van dek verdwenen en stond de gewapende escorte opgelijnd aan de reling.

Enkele prauwen kozen de weg van de minste weerstand en lieten zich met de stroom meegaan en waren in geen tijd een eind richting zee gedreven. De twee laatste prauwen gingen tegen de stroom in op weg naar huis. Dit kostte zweet en energie van alle inzittenden. Met een lading blikken trommels en met een vrijboord van een halve voet kwamen de beide bootjes amper vooruit. Ondertussen kwamen vanaf de haventoegang twee glimmende Bedford legertrucks in vliegende vaart aangevlogen. Net voor de boeg van het schip kwamen ze met gierende banden parallel naast elkaar tot stilstand. De laadkleppen gingen open en een verzameling donkerblauw geniformeerde soldaten sprong op de kade en zocht positie in twee rijen.

Dertig man in keurige kledij met zwarte baret, zilveren embleem op de schouderstukken en een glimmende Armalite automatisch geweer kruiselings op de borst. Goeiemorgen, dit was de S.S.S., het Special Security Squadron, de speciale bewakingseenheid van de havenpolitie van Freetown! De officier kakelde onophoudelijk in zijn portofoon en kreeg van de sergeant op dek een klare situatieschets. De elitesoldaten werden geposteerd op de kade aan de voor- en achterzijde van het schip. Twee groepen van elk veertien soldaten, elke groep aangevoerd door een staff-sergeant, iedereen met het automatisch wapen in aanslag.

Traag en moeizaam kwamen de twee kano's te voorschijn van achter de bulb. Met een megafoon werden de piraten aangemaand naar de kant toe te komen. De eerste prauw interpreteerde dit bevel op een andere wijze, keerde de boeg en verdween voor stroom vliegensvlug terug achter de veilige dekking van het schip. De overblijvers in de tweede boot roeiden als bezeten verder tegen de stroom op. De officier blafte een tweede sommatie. Nog steeds zonder gevolg. Een bos van geweerlopen richtte zich op het houten vaartuigje en leverde een golf van kogelinslagen af op en rond de prauw. Twee mannen sprongen overboord en werden prompt meegesleurd door het kolkende water. Een tweede salvo doorzeefde het gammele tuig dat pijlsnel wegzonk in het bruine sop. De onfortuinlijke overgeblevene hield de peddel stijf met beide handen boven water en staarde met grote paniekogen en duidelijk in shock richting wal, terwijl de bodem onder hem wegzonk. Ondertussen had hij de peddel losgelaten en met alleen nog het hoofd boven water begon hij krampachtig naar de wal toe te zwemmen. Te laat! De derde kogelregen was voor hem alleen bestemd en in een rode wolk verdween hij voorgoed van het strijdtoneel. A job well done! Er was niets meer om op te schieten, dus inpakken en wegwezen. De twee sergeanten brulden een paar bevelen aan hun troepen en de S.S.S. trad terug aan in formatie. De twee colonnes marcheerden terug naar de blauwe vrachtwagens en stapten aan boord. Het kleine konvooi bolde traag richting toegangspoort en verdween uit het gezicht. lk bleef verbijsterd en alleen achter op een lege kade. Dat was toch moord? Een ongewapende man te water door een executiepeloton neergeschoten voor een paar blikken melkpoeder. Of golden hier andere regels?

 

Beste lezers,

In 1976 monsterde ik voor de eerste keer aan op de CHERTAL, een multipurpose cargo van de rederij Bocimar. lk was 19 jaar en had net mijn eerste jaar aan de Hogere Zeevaartschool beëindigd. In 1988 monsterde ik voor de laatste keer af van de MARTHA, een bulkcarrier van de rederij Sea Lanes. lk was ondertussen Kapitein ter lange omvaart, vader van drie zonen en klaar voor een ander leven. De jaren daar tussenin waren mijn koopvaardijjaren. De Belgische Koopvaardij telde in haar hoogdagen 120 schepen van alle types en tonnenmaten met Antwerpen als thuishaven en onder Belgische vlag. Wij waren zes maanden weg van huis, met een dringend telegram, een krakend gesprek op de lange golf of een brief van vier weken oud als enig contact met het thuisfront. Met een bemanning van zo'n 25 man, in een kleine bubbel ver van huis, bij nacht en ontij en in alle mogelijke omstandigheden, die een landrot zich nauwelijks kan voorstellen, was dit een hard maar onvergetelijk mooi leven. Avonturen op zee waren toen nog heel gewoon. In een nieuwe reeks KOOPVAARDIJVERHALEN laat ik u graag enkele van deze speciale voorvallen mee beleven. Iedereen die op de lange omvaart gevaren heeft, kan dergelijke verhalen vertellen. lk vertel u mijn scheeps-verhalen.

Sinds 1989 ben ik rivierloods bij de Vlaamse Overheid. lk vaar nog bijna alle dagen, met alle soorten schepen van alle lengtes en tonnenmaten. Vandaag, 45 jaar nadat ik aan het Noordkasteel mijn ingangsproeven aan de Hogere Zeevaartschool deed, doe ik beroepshalve nog steeds wat ik het liefste doe: varen, manoeuvreren en afmeren met zeeschepen.

NAVEGARE VIVIRE EST, varen is mijn leven
Herman Croenen
Kapitein ter Lange Omvaart senior pilot @
Loodswezen Antwerpen

 

Ruimschoots Juli, 2020

Herman Croenen

 

                                                         

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ajxmenu1